LTS: Sau ngày 01.11.1963, tất cả báo chí tại Saigon đều
loan tin theo lệnh của Hội Đồng QNCM, để giành “phần phải” về mình, nào là dinh
Gia Long có một đường hầm dẫn ra đường Lê Thánh Tôn, sự thật chẳng có đường hầm
gì cả, nhất là vụ an táng TT Ngô Đình Diệm bị dấu nhẹm, nay toà soạn Tạp Chí Dân
Văn mới nhận được bài viết này, một nhân chứng kể lại “sự kiện lịch sử”, chân
thành cảm tạ tác giả THỤY MI.
Chứng Nhân Một Sự Kiện Lịch Sử: 1/11/1963
Chứng Nhân Một
Sự Kiện Lịch Sử (Về ngày 2 tháng 11 năm 1963, - đã bổ túc 1-11-19)
---oo0oo---
Đó là một buổi
chiều định mệnh… vô cùng đớn đau bi thảm vào đầu tháng 11 năm 1963. Đúng hơn là
buổi sáng ngày 02 tháng 11 năm 1963, ông Trần Trung Dung (nguyên Bộ Trưởng Quốc
Phòng, dưới thời Tổng Thống Ngô Đình Diệm). Ông Dung đã gọi phone đến nhà Năm
Tony. Trong nhà Năm có thêm bạn: Trung, Thạch, Thụy Mi và Vì Dân ngồi gần bàn
làm việc. Năm bắt phone và chuyển sang cho ông Ba chủ trại hòm Tobia. Sau một
hồi trao đổi, giọng ông Ba trở nên lo lắng, bối rối, quắt quay, bồn chồn. Như
có điều gì bức bách lắm. Cuối cùng ông Ba thở dài, buông phone
xuống, e dè nhìn mọi người hiện diện, đôi mắt ông rướm lệ rồi ngập ngừng nói
nhỏ:
- Tổng thống,
và ông cố vấn đã chết trong chiếc thiết vận xa M113 mang số 80.989, bởi lệnh
của ông Dương văn Minh, do sát thủ là Nguyễn văn Nhung giết hại rùi.
Sửng sốt, bàng
hoàng. Mọi người ngơ ngác nhìn nhau, tất cả vội túc trực trong phòng khách,
mở radio lên lắng nghe. Hội đồng tướng lãnh do Trung-tướng Dương Văn Minh đứng
đầu đảo chánh đã thành công. Ông Minh tuyên bố: “Tôi tạm thời lãnh đạo quốc
gia”. Đài Phát Thanh Sài Gòn chỉ mở nhạc hoà tấu, nhưng luôn luôn nói đi nói
lại là: “Anh em ông Diệm đang ẩn nấp, hoặc... tẩu thoát đâu đó”…
Chẳng nói chẳng
rằng, ông Ba vội vã kiếm người đi gọi đạo tỳ đến xưởng hòm, để chuẩn bị “hậu
sự” cho Tổng Thống Diệm và ông cố-vấn Nhu. Ở nhà kho của ông Ba có nhiều hòm
tuy đẹp, đắt tiền. Nhưng không mấy xuất sắc. Chỉ còn một cái hòm tốt nhất bằng
gỗ gia tỵ rất quý hiếm, có bọc sẵn thêm cái hòm kẽm ở bên trong. Ý ông Ba muốn
để cái hòm nầy cho ông cố vấn Nhu. Ngoài ra, còn một cái hòm nhôm mới toanh
láng cón của quân đội Mỹ. Chiếc quan tài nầy rất đẹp, làm bằng nhôm nhẹ, có hai
lớp. Bên ngoài mạ lớp sơn bóng loáng, bên trong bọc một lớp đệm nhung mỏng, êm
ái như tấm đệm giường ngủ, có thể mở nắp ra đóng vào bằng kính dễ dàng, lộ cả
khuôn mặt người quá cố, cho mình nhìn tiễn biệt phút cuối cùng, hòm có chốt cài
bên hông. Nếu là xác đã ướp lạnh, có thể để lộ hẳn ra ngoài. Ở Việt Nam chưa
xuất hiện loại hòm tân thời như thế.
Lẽ ra là chiếc
hòm rất sang trọng đẹp đẽ qúy hiếm nầy sẽ đựng thi hài của một viên Tá người
Mỹ đã từ trần tại Việt Nam. Nhưng không hiểu sao họ lại mang vất bỏ chiếc quan
tài ấy ở bên hông nhà ướp lạnh trong phi trường Tân Sơn Nhứt!?. Tình cờ ông Ba
đi làm việc đã thấy. Tiếc quá nên ông Ba nài nỉ, thương lượng với tên quản lý
nhà xác, và ông đã mua lại. Ông Ba đem về trưng bày trong tiệm cuả mình, coi
chơi. Ai đến mua giá cao cỡ nào, ông cũng không bán. Thế là ông Ba quyết định:
- Chỉ có Tổng
Thống Ngô Đình Diệm mới xứng đáng nằm an nghỉ trong đó thôi.
Cả hai khuôn
hòm được mang ra lau chùi bóng loáng, sát trùng sạch sẽ, họ chuẩn bị sẵn sàng;
chờ lệnh. Gần 11 giờ trưa, phone của ông Trần Trung Dung gọi báo:
- Nhờ ông vui
lòng mang khuôn hòm đến nhà xác bệnh viện Saint Paul. Ở đường Tú Xương. Tuyệt
đối không cho đông người đi, và người lạ tháp tùng. Xe chỉ chở đến đó… mỗi lần
một quan tài mà thôi.
Ông Ba nêu ý
kiến:
- Có nên lấy
thêm một xe nữa. Đi theo phía sau xa xa xe kia. Hay không?
- Không. Chở
từng cái một, mỗi xe đi cách xa nhau khoảng nửa giờ. Mang cái “đầu tiên” đi
trước.
Ông Ba tuân
lệnh. Đem cái hòm đặc biệt “đầu tiên” đi. (ý họ muốn nói đến “cái đầu tiên”: là
khuôn hòm của Tổng-thống Diệm, người sẽ liệm trước tiên). Chiếc xe tang từ từ
lăn bánh. Trên xe có bà chủ tiệm hòm, Năm, Mi & Dân, Thạch, Trung, cộng
thêm bốn người đạo tỳ. Xe lao vào đường phố vắng tanh như đi trong thành phố
chết, hoặc đang vào giờ giới nghiêm, thiết quân luật vậy. Đến đường Tú Xương,
Vì Dân mới thấy phe cách mạng lật đổ chính phủ đã cho cảnh sát, quân cảnh đứng
canh gác ở các chốt. Xe jeep chận ngang ngõ vào nhà xác.
Ngoài các anh:
Năm, Thạch, Trung, Mi, Dân, bà chủ tiệm và bốn đạo tỳ ra, còn có hai soeur có
lẽ ở bệnh viện nầy. Thêm vợ chồng cháu rể của Tổng Thống đang lăm le chiếc máy
ảnh trong tay. Khi xe tang vào tới bên trong, thì một soeur rón rén, lấp ló,
len lén nhìn trước ngó sau, coi soeur có vẻ gian, sợ sệt lén lút, như người làm
chuyện mờ ám gì, chả biết. Hình như soeur có lệnh trước, đã vội vàng kéo cánh
cửa đóng ập lại liền. Trong nhà xác chỉ có một ngọn đèn vàng lù mù, leo lét,
treo lơ lửng tòn ten trên trần.
Bốn đạo tỳ
mang quan tài đặt trên bệ đá cẩm thạch trong nhà xác. Họ đợi khoảng hai mươi
phút sau, thì có một chiếc xe hồng thập tự kiểu Dodge nhà binh (màu cứt ngựa)
thắng lết bánh, đỗ xịch lại. Bà soeur canh cổng kia lật đật mở cánh cửa nhà xác
ra. Từ trên xe có bốn quân nhân nhảy phóc xuống, họ vội vội vàng vàng khiêng
chiếc băng ca lắc lư nhún nhảy. Trên đó có một người nằm cũng nhún nhảy lắc lư
theo nhịp bước mau. Họ mang băng ca vào hẳn phía trong, để xuống dưới đất. Họ
chả buồn nhìn ai hay nói câu nào, họ cúi đầu vội vã quay trở ra, leo tọt lên
xe. Chiếc xe Dodge rít lên nghe rợn tóc gáy vút đi trong sự im lặng hãi hùng…
Lúc bấy giờ
cả nhóm đông trong phòng liền bước tới đứng sát bên băng ca. Người nằm trên
băng ca là vị tổng thống kính mến của nền Đệ Nhất Cộ̣ng Hòa miền Nam Việt
Nam: Ngô Đình Diệm (1901-1963). Ngài mặc bộ veston màu xanh rêu, thắt cà vạt
xanh đậm có chấm trắng. Dưới chân ngài mang một chiếc giày màu đen, bên chân
kia chỉ có một chiếc tất trắng. Cả bộ comple chìm trong màu máu, trên đầu tổng
thống có một vết thương sâu từ dưới ót trổ lên đỉnh đầu, bê bết máu. Ngài nằm
đó thản nhiên im lặng, dường như tổng thống say chìm trong giấc ngủ ngàn thu
bình an không muộn phiền, chẳng khổ đau…
Ánh sáng vụt
loé lên. Thì ra ông cháu rể ngoại quốc kia đã bấm được vài ba tấm ảnh. Chả hiểu
ông cháu nầy lúng túng, run rẩy, sợ hãi, lo lắng hay sao, mà ông lại vội cất
dấu máy hình, không chụp thêm mà lại ngưng? Hay ông thấy cảnh máu me lan tràn
như thế, thật hãi hùng và đau lòng. Nên ông không cầm nỗi cơn nghẹn ngào xúc
động đau đớn dâng tràn bờ mi?!
Đạo tỳ
khiêng xác ngài lên, đặt trên một bệ đá cẩm thạch có lót hai lớp vải trắng. Bà
chủ tiệm nói với Năm, Thạch, Trung, Vì Dân, và hai soeur:
- Nhờ lấy
bông gòn và compresse nhúng đầy alcohol, lau nhẹ nhàng, lau sạch sẽ, lau rất
cẩn thận các vết máu cho Tổng Thống giúp tôi.
Họ lộ vẻ
kính cẩn, ân cần, chu đáo sửa sang áo quần Tổng Thống Diệm chỉnh tề, ngay ngắn.
Bốn đạo tỳ chăm chỉ cắm cúi lo tẩn liệm Ngài đàng hoàng. Bà chủ tiệm hòm lâm râm
đọc kinh cầu nguyện cho linh hồn người quá cố. Bà nhét vào tay Tổng Thống xâu
chuỗi hột mân côi. Hình như Tổng Thống Diệm vừa mới chết, cho nên hai bàn tay
ông đã nhẹ nhàng khép lại dễ dàng giữ xâu chuỗi, như ông đang lim dim đọc kinh
lần hạt. Mọi người hiện diện nín thở, có cảm tưởng tim đập thiếu nhịp, thở hụt
hơi: Nghẹn ngào. Ngậm ngùi. Cay đắng. Bẽ bàng xao động. Đau xót kinh khủng.
Thương tiếc sâu sa. Buồn mênh mông cho kiếp phù sinh bạc mệnh. Ngắn ngủi!
Họ chưa kịp
đậy nắp hòm, thì chiếc xe hồng thập tự lúc nãy đã trờ đến. Cánh cửa lớn do bà
soeur kia lum khum hé mở ra. Đám lính lật đật bưng cái xác thứ hai vào. Bà
soeur vội vàng khép nhanh cánh cửa ngay. Đó là ông Cố-vấn Ngô đình Nhu mặc áo
sơ mi trắng cụt tay ngực đẫm máu. Áo bỏ trong quần màu nâu hơi xộc xệch, thắt
dây lưng da, chân mang đôi giày màu kem. Gương mặt ông Nhu có vẻ oán hận, bất
bình điều gì, vầng trán thật cao cau lại với nhiều nếp nhăn. Đôi môi ông mím
chặt nghiêm nghị. Không thấy ông Nhu có nét thanh thản bình an (như gương mặt
thản nhiên của người anh). Ông nằm hơi nghiêng qua một bên. Họ thấy ông bị
nhiều vết đâm sau lưng, loại dao bayonet của quân đội. Máu vẫn ứa ra từ các vết
thương đó. Trên đầu, ngay thái dương có hai vết thủng. Đó là dấu đạn đi từ bên
nầy xuyên sang bên kia.
Công việc tẩn liệm cũng tuần tự diễn ra. Cẩn thận, nhưng hơi
vội vàng như lần trước. Không khí lúc nầy quả thực nặng nề kinh khủng! Im lặng
hoàn toàn. Hình như ai ai cũng thở rất nhẹ. Vì họ sợ mỗi tiếng động làm dấy lên
từ đáy lòng mình tiếng nấc, mà họ đã kềm sâu trong lòng, để khóc thương một
kiếp người phù sinh: khi họ đứng trên tột đỉnh danh vọng cao sang dường bao,
ấy thế mà lúc họ lìa đời thì quá ư bẽ bàng, bạc phận!? Hoặc sẽ làm hỏng không
khí kính cẩn tôn nghiêm; nơi con người thực sự đã bước chân vào cõi vô cùng hư
vô? Quả đúng là phân giới giữa sự sống và cõi chết: chỉ ngăn cách
bằng một sợi tóc dài lê thê và mỏng tanh, bởi một bức màn sô vô hình
tầm thường mà mong manh như sương khói. Nhưng, kiếp người ở hai phân giới
ấy đã không thể làm gì khác hơn. Người ở biên giới nầy không thể va
mặt, chạm tay vào biên giới vô hình kinh khủng bên kia, và càng không
thể biết thêm gì nhau hơn!
Đó là hình
ảnh nhỏ nhoi tầm thường rất cô độc của con người hiện hữu đối mặt trước
sự siêu hình, cao cả của sự sống và sự chết. Quả thật không là gì cả
khi thân xác ấy trở thành bất động, lung linh như ảo ảnh hư vô mà vô cùng
sống động, thực tế và quá đỗi thương tâm. Các bạn: Mi, Dân, Năm Tony, Thạch,
Trung sẽ không bao giờ quên, không bao giờ phai mờ hình ảnh bi thương ấy trong
trí óc. Vì, rất thật. Quá thật tình cờ… vô tình mình làm chứng nhân một sự kiện
lịch sử trong thế kỷ. Ý thức nhận rõ ràng: Cuộc sống sao quá mỏng manh như một
bóng mây trắng hờ hững bay giữa lưng trời rám bạc. Như cành cây oằn thân trong
bão khi gió muốn lặng, mà dễ đâu nào!
Vì Dân cảm
thấy mệt lả, nhịp tim rung lên từng cơn run rẩy, nghẹn nghẽn nỗi đau trong
cổ, nàng vội kéo Năm, Thạch, Trung, bước ra thềm nhà xác, đi về hướng Phan
Thanh Giản, là mong cho dễ thở hơn. Ngay lúc đó, Mi thấy một đoàn biểu tình náo
nhiệt rầm rộ kéo nhau xuống đường. Họ vừa đi vừa giơ nắm tay hò la, hét tướng
lên: đả đảo “chế độ gia đình trị họ Ngô”. Họ đi thẳng tới biệt thự đường Phan
Thanh Giản của ông Bộ-trưởng Bộ Nội Vụ Bùi Văn Lương, (người đã từng nắm giữ
chức vụ Tổng Ủy-trưởng, Tổng Ủy Di Cư năm 1954).
Họ lao vào
nhà ông Lương đập phá, hôi của. Tất cả mọi thứ trong nhà thoáng chốc “biết đi”
biến sạch hết ra ngoài đường. Thậm chí Vì Dân còn thấy có mấy người bưng hai
con chó Nhật sợ hãi nhìn quanh, như nó đang muốn tìm cố chủ. Đám biểu tình nhốn
nháo bắt đầu xúm lại nổi lửa trong sân. Rất may, lúc đó có toán Cảnh-sát
Dã-chiến đến. Họ can ngăn kịp thời. Ôi! Cuộc Cách Mạng phừng phưng thành công
rồi đó. Toàn dân bấy giờ đã thoát ra khỏi chế độ “gia đình trị họ Ngô”. Nhưng,
rồi đây sẽ đến phiên ai đi tới đi lui, đi lên và đi xuống, đi qua và đi lại? Sẽ
ra sao? Xin nhường câu trả lời cho lịch sử từ bây giờ, và những tháng năm sau
nầy phán xét.
Nghe tiếng
bà chủ gọi, các anh, chị, vội chạy trở về nhà xác: khi hai chiếc xe hồng thập
tự đã đến lấy quan tài hai anh em họ Ngô. Họ nói với tài xế: “Vô Bộ Tổng Tham
Mưu”. (Vì lý do an ninh, nên Hội Đồng Quân Nhân Cách Mạng chuyển hai xác anh em
Tổng Thống vào Bộ Tổng Tham Mưu, an táng trong khuôn viên trại Trần Hưng Đạo,
cạnh chùa An Quốc). Hiện diện, làm việc cấp tốc trong đêm khuya có vị linh mục
người Pháp, ông bà Trần Trung Dung, Trung-tá Nguyễn Văn Luông (Trưởng ban mai
táng), một số ít quân nhân ở Tổng Tham Mưu.
Thế rồi tiếp
theo sau mấy cuộc đảo chánh. Chỉnh lý. Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu đương nhiệm
nghe lời ông thầy địa lý phán một câu xanh dờn:
- Vì hai
huyệt mộ kia đã chôn nhằm “long huyệt”. Cho nên đất nước Việt Nam đã xảy ra lộn
xộn liên tục. Muốn cho yên ổn. Phải cho dời đi ngay.
Thế là sau
ngày đảo chánh ít lâu, bên phòng mai táng ở quân đội miền Nam Việt Nam Cộng
Hòa lại cho mời ông Ba đến, họ bàn trước tính sau cặn kẽ, nhờ ông Ba làm hai
cái kim tĩnh xây gạch, tráng xi măng trước. Ông Ba lại cho người lên bộ Tổng
Tham Mưu lén lút, hì hục đào bới cả hai anh em cố Tổng Thống vào ban đêm. Đạo
tỳ làm việc bù đầu suốt canh thâu không ngưng nghỉ; từ chạng vạng tối đến tờ mờ sáng mới xong. Ông Ba đem hai thi thể:
ông Diệm và ông Nhu về chôn ở nghĩa trang Mạc Đĩnh Chi.
Khi hạ rồng
rồi, ông Ba có lệnh chỉ được phép lóng cát phủ lên bề mặt hai ngôi mộ bằng
phẳng cho đầy. Bên trên mặt chỉ được lấp ba tấm ván sơ sài. Trông hai ngôi mộ
rất hèn mọn, quá tầm thường. Tuyệt đối ông Ba không được phép ghi tên tuổi,
ngày tháng trên bia mộ gì cả. Dù chung quanh đó có những ngôi mộ cẩm thạch bóng
loáng, vinh sang hào nhoáng lộng lẫy khác. Vì nền Đệ Nhị Cộng Hoà “họ” sợ dân
biết tin hai vị ấy nằm đó, dân sẽ đến cầu nguyện và ngưỡng mộ (!?). Nhưng làm
sao mà che được tai mắt dân lành!? Không biết do đâu “rò rỉ ra” nguồn tin:
- Chính hai
ngôi mộ đơn sơ không tên không tuổi, không hình bóng nầy: là mộ phần của anh em
Tổng-thống Ngô Đình Diệm.
Thế là từ
đó, mỗi khi ai ai có dịp vào thăm nghĩa trang Mạc Đĩnh Chi, họ liền đi vào cổng
chính, đến đoạn giữa “hai ngôi mộ Anh Em”, nằm đối diện với cái tháp tưởng
niệm, và ngôi mộ cố Thống Tướng Lê Văn Tỵ to lớn nguy nga, tráng lệ nhìn sang
“hai anh em: Gioan Baotixita Huynh; Giacobe Đệ”. Có một điều rất khác biệt với
những ngôi mộ lộng lẫy sang trọng kia ,
thì trên hai
ngôi mộ đơn sơ đạm bạc đớn hèn khiêm tốn nầy, luôn luôn có những bó nhang trầm
nghi ngút khói, có đóa hoa tươi màu thay đổi mỗi ngày, có bốn ngọn nến sáng
lung linh thắp suốt đêm. Hình như người dân dù sợ hãi người khác thanh trừng,
nên chỉ âm thầm lén lút đi thắp nến đốt nhang cầu nguyện. Họ luôn tưởng niệm
cho “Ngày dài nhất thế kỷ, buổi chiều định mệnh đó”. Họ là những người dân hiền
lương ẩn danh nghèo hèn như thầm nói:
- Vĩnh biệt
Tổng Thống Diệm. Vĩnh biệt ông Cố-vấn Nhu. Xin các Ngài cứ bình thản an nghỉ.
Vì, đất nước Việt Nam vẫn còn là đất nước Việt Nam. Có thay đổi chăng, chỉ là
đổi mới những sự kiện, và những con người lãnh đạo quốc gia mà thôi. Nguyện cầu
nhị vị an nhàn bình thản ra đi… hạnh phúc phiêu lãng ngao du sơn thủy, đi khắp trên
mọi miền đất nước Việt Nam, và xin quý ngài phù hộ cho dân lành được ấm no,
bình an hạnh phúc thật sự, như qúy vị hằng đợi mong. Xin qúy vị lãng quên cuộc
đời bạc bẽo. Quên con người hết sức trắng trợn độc ác tham tàn và… xin hãy tha
thứ cho con người rối rắm hèn kém suy nghĩ kia, những kẻ đã tàn nhẫn hại mình.
Kiếp người ô trọc đảo điên và phù du rồi sẽ khép lại sau đôi mắt hờ hững lặng
nhìn. Vì Dân tôi, một chứng nhân vô tình hèn mọn trong bóng tối lịch sử buông
tiếng thở dài sâu lắng, trầm buồn và ngậm ngùi trên mỗi phím loan: Ối ôi ồi!!!
…
***
Mãi về những
năm gần đây, sau nầy thôi, thì hài cốt "hai huynh - đệ: Gioan Baotixita
Huynh ; Giacobe Đệ" (trên bia mộ vẫn không ghi tên thật, ngày tháng năm gì
cả) lần thứ ba, họ lại được thân nhân đào lên, cải táng cho nhị vị về an nghỉ
tại "Nghĩa-trang số 6", ấp Đông An, xã An Bình, huyện Dĩ An. Lần nầy,
Thụy Mi Vì Dân chấp đôi tay khẩn thiết cầu xin Thiên Chúa cho quý
"Huynh-Đệ" thật sự bình an, yên nghỉ vĩnh viễn dưới lòng đất quê hương
Việt Nam. Xin đừng "bới móc thi hài người quá cố" lên thêm lần thứ
bốn làm chi nữa! Đã quá đủ thảm thương rồi!
THỤY MI
